پس از دو روز درگیری شدید و حملات گسترده به جنوب و شرق لبنان که منجر به شهادت و زخمی شدن دهها نفر شد، از شامگاه شنبه نشانههایی از کاهش نسبی تنشها و توقف عملیات نظامی مشاهده میشود. پس از ۴۸ ساعت از یکی از سنگینترین موجهای حملات نظامی اخیر علیه لبنان، فضای عمومی در جنوب و بخشهایی از شرق این کشور به سمت آرامش نسبی حرکت کرده است؛ اما ارزیابیها نشان میدهد که این وضعیت نه یک آتشبس پایدار، بلکه نوعی «آرامش شکننده» است که هر لحظه ممکن است به دور جدیدی از درگیریها تبدیل شود.
گزارشهای میدانی از جنوب لبنان نشان میدهد که از شامگاه شنبه تاکنون، هیچ حمله هوایی یا گلولهباران توپخانهای جدیدی از سوی رژیم صهیونیستی ثبت نشده است. آخرین حمله ثبتشده حدود ساعت ۷ عصر شنبه رخ داده و ارتفاعات «علی الطاهر» در جنوب لبنان هدف گلولهباران قرار گرفته است. این تحولات در حالی رخ داده که تنها در دو روز گذشته، مناطق مختلف لبنان شاهد حملات گستردهای بودند که دامنه آن از جنوب تا شرق کشور گسترش یافت.
بر اساس آمار منتشرشده، تعداد قربانیان حملات اخیر از ۱۱۰ شهید فراتر رفته و دهها نفر نیز مجروح شدهاند؛ آماری که در مقایسه با دورههای اخیر، از شدیدترین تلفات ثبتشده محسوب میشود. پیشتر مرکز عملیات اضطراری وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده بود که تنها در بخشی از حملات روز جمعه، ۴۷ نفر شهید و ۹۷ نفر زخمی شدهاند؛ اما با ادامه حملات در روز بعد، شمار قربانیان افزایش یافت. در میان قربانیان، تعداد قابل توجهی از زنان و کودکان نیز وجود دارند.
مناطق حاروف، الدویر، حبوش، نبطیه، دیر الزهرانی، کفرصیر، عربصالیم، بقاع غربی، الرشیدیه و سحمر از جمله مناطقی بودند که هدف حملات قرار گرفتند و گزارشهایی از تخریب منازل، زیرساختهای غیرنظامی و آسیب به مراکز خدماتی در آنها منتشر شد. در همین راستا، شهرداری نبطیه با صدور اطلاعیهای از شهروندان خواست تا اطلاع ثانوی به شهر بازنگردند و تأکید کرد که شرایط امنیتی هنوز برای بازگشت امن ساکنان فراهم نیست.
در عرصه نظامی، رسانههای عبری گزارش دادهاند که سطح سیاسی رژیم صهیونیستی دستور توقف عملیات در جنوب لبنان را به ارتش ابلاغ کرده است؛ تصمیمی که بنا بر این گزارشها بدون عقبنشینی نیروها از مواضع موجود اتخاذ شده است. همزمان برخی منابع نظامی این رژیم مدعی شدند که نیروهای آن همچنان کنترل عملیاتی ارتفاعات علیالطاهر در جنوب لبنان را حفظ کردهاند و خروج از این منطقه در دستور کار قرار ندارد.
برخی گزارشهای منتشرشده در رسانههای عبری همچنین نشان میدهد که فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی نسبت به توقف عملیات در شرایط فعلی رضایت کامل ندارند و معتقدند بخشی از اهداف میدانی هنوز محقق نشده است. در مقابل، سطح سیاسی ظاهراً تلاش کرده است از گسترش بیشتر درگیری و ورود بحران به مرحلهای پرهزینهتر جلوگیری کند.
نقش تحولات منطقهای و تأثیرگذاری ایران بر تغییر فضای میدانی نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است. همزمان با افزایش تنشها و مطرح شدن احتمال اقدامات متقابل در حوزههای راهبردی منطقه، از جمله فشار بر مسیرهای حیاتی انتقال انرژی در واکنش به تداوم حملات و نقض مفاد توقف درگیریها، فضای سیاسی و امنیتی منطقه وارد مرحله جدیدی شد. در چنین شرایطی، توقف فعلی حملات صرفاً محصول محاسبات نظامی نبوده، بلکه نتیجه مجموعهای از فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی در سطح منطقه است؛ فشارهایی که تهران نیز به عنوان یکی از بازیگران اصلی معادلات منطقهای در شکلگیری آن نقش داشته است.
برخی ارزیابیها بر این باورند که نگرانی از گسترش بحران و افزایش هزینههای اقتصادی و امنیتی، بهویژه در حوزه انرژی و تجارت بینالمللی، در تصمیم برای کاهش تنش مؤثر بوده است. با وجود کاهش درگیریها، نشانههای زیادی وجود دارد که نشان میدهد وضعیت کنونی هنوز فاصله زیادی با ثبات دارد. حزبالله و مقامهای لبنانی همچنان رژیم صهیونیستی را به نقض مستمر توافقهای آتشبس و تلاش برای تثبیت حضور نظامی در برخی مناطق متهم میکنند. در مقابل، مقامهای رژیم صهیونیستی نیز هشدار دادهاند که در صورت هرگونه حمله، پاسخ شدیدتری خواهند داد.
رئیسجمهور لبنان نیز در موضعگیری اخیر خود، گسترش حملات را اقدامی در راستای تضعیف تلاشها برای تثبیت آتشبس و پایان جنگ توصیف کرد و تأکید داشت که توقف کامل درگیریها باید مقدمهای برای بررسی مسائل اساسیتر از جمله عقبنشینی نظامی و استقرار کامل ارتش لبنان باشد. در مجموع، اگرچه فعلاً صدای جنگ در جنوب لبنان فروکش کرده و فضای میدانی به سمت آرامش نسبی حرکت کرده است، اما مجموعهای از عوامل از جمله ادامه حضور نظامی رژیم صهیونیستی، اختلاف بر سر تفسیر و اجرای آتشبس، بیاعتمادی متقابل، فشارهای سیاسی منطقهای و احتمال ازسرگیری عملیات نظامی باعث شده است این وضعیت بیش از آنکه پایان بحران باشد، به یک توقف موقت و شکننده شباهت داشته باشد؛ توقفی که هر لحظه امکان فروپاشی آن وجود دارد.
