به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، حمید ابوطالبی، دیپلمات سابق جمهوری اسلامی و مشاور رئیسجمهور در دولت دوازدهم، در یادداشتی جامع برای پایگاه خبری، بیان کرده است که تفاهمنامهای که بامداد پنجشنبه میان روسای جمهوری ایران و آمریکا به امضا رسید، به عنوان مصالحهای پایدارتر تلقی میشود. ابوطالبی تفاوتهای میان توافق هستهای ۱۳۹۴ (برجام) و تفاهمنامه پایان جنگ ۱۴۰۵ را به شرح زیر توضیح میدهد: ۱. تغییر در سطح امضاکنندگان و زبان سند در برجام: متن این توافق تنها به زبان انگلیسی بود و توسط وزیران امور خارجه امضا شد. در توافق جدید: برای نخستین بار در پنج دهه اخیر، سند به دو زبان فارسی و انگلیسی و بهطور مستقیم توسط روسای جمهوری ایران و آمریکا امضا شده که نشاندهنده رسمیت و اقتدار بیشتر است. ۲. تغییر در «کلانروایت» و موضع قدرت در برجام: توافق بر اساس «اضطرار و نیاز ایران» شکل گرفت و روایت آمریکا بر آن غالب بود. در توافق جدید: نویسنده ادعا میکند که این توافق نتیجه «اضطرار آمریکا» است و ایران توانسته است چارچوب و ابتکار عمل مذاکرات را تعیین کند. ۳. یکپارچگی حاکمیت (پایان دوقطبی داخلی) در برجام: توافق نتیجه تلاشهای یکجانبه دولت وقت بود و میان دیپلماسی و توان نظامی (میدان) تضاد وجود داشت. در توافق جدید: کل ساختار حاکمیت یعنی «میدان (قدرت دفاعی)، خیابان (رضایت مردمی) و دیپلماسی» بهطور کامل هماهنگ و یکپارچه عمل کردهاند. ۴. تفکیک موضوعی و حفظ قدرت نظامی در برجام: مسائل موشکی، پهپادی و منطقهای به پرونده هستهای مرتبط بود و «مکانیسم ماشه» برای فشار به ایران طراحی شده بود. در توافق جدید: بندهای محدودکننده توان نظامی ایران بهطور کامل حذف شده و پرونده هستهای از سایر مؤلفههای قدرت سخت ایران تفکیک شده است. ۵. تضمینهای اقتصادی و لغو صریح تحریمها در برجام: تعهدات اقتصادی مبهم و بازگشتپذیر بودند. در توافق جدید: لغو صریح و شفاف تمامی تحریمهای اولیه، ثانویه و بینالمللی به همراه منافع اقتصادی ملموس بهعنوان یک دستور کار عملیاتی تضمین شده است. ۶. تثبیت منطق غرامت و هزینه جنگ در برجام: اساساً خسارات ناشی از کارزارهای آمریکا علیه ایران پیشبینی نشده بود. در توافق جدید: برای نخستین بار طرف مقابل پذیرفته که تهدید یا جنگ علیه ایران هزینهبر است و منطق پرداخت غرامت به ایران تثبیت شده است؛ دستاوردی که به گفته نویسنده حتی پس از جنگ ۸ ساله نیز به دست نیامده بود. متن کامل یادداشت حمید ابوطالبی، مشاور رئیسجمهور در دولت دوازدهم با عنوان «روایت یک پیروزی ملی؛ حکمرانی کارآمد در دوران نوین» در این لینک قابل مطالعه است.
