روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی به دادههای ردیابی کشتیها اشاره کرده و اعلام کرد که پس از امضای یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن، به بررسی وضعیت و ترافیک کشتیهای ایرانی و خارجی در این آبراه پرداخته است. این گزارش میافزاید که کشتیهای باری و نفتکشهای ایران از آبهای آسیای جنوب شرقی به سمت خلیج فارس در حال بازگشت برای بارگیری مجدد هستند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، دادههای دریانوردی نشان میدهد که کشتیهای باری ایرانی در روزهای اخیر و پس از نهایی شدن یادداشت تفاهم پایان جنگ میان ایران و آمریکا، آبهای مالزی را ترک کرده و به سمت تنگه هرمز حرکت کردهاند تا بارگیری مجدد انجام دهند.
فایننشال تایمز با استناد به دادههای دریانوردی و تصاویر ماهوارهای گزارش داد که از زمان محاصره بنادر ایران توسط آمریکا در ماه آوریل، بسیاری از کشتیهای ایرانی در جنوب شرق آسیا پناه گرفته بودند. تحلیل دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که از میان ۷ کشتی باری با پرچم ایران که اوایل این هفته در بنادر و آبهای مالزی مشاهده شده بودند، تا روز پنجشنبه ۶ فروند از آنها خارج شدهاند و بیشتر کشتیهای خارجشده، مقصد خود را خلیج فارس اعلام کردهاند.
این روزنامه همچنین ادعا کرده است که تعداد واقعی کشتیهای خارجشده احتمالاً بسیار بیشتر است، زیرا کشتیهای متعلق به ایران یا تحت کنترل آن معمولاً به دلیل تحریمها با سامانههای ردیابی خاموش یا تحت پرچمهای جعلی تردد میکنند.
کارشناسان بر این باورند که بسیاری از نفتکشهای آنچه «ناوگان سایه ایران» نامیده میشود نیز به سمت خانه در حال حرکت هستند تا دوباره بارگیری کنند و به آبهای مالزی بازگردند.
چارلی براون، مشاور ارشد مستقر در سنگاپور در سازمان متحدان علیه ایران هستهای، گفت: «بهطور ناگهانی، کشتیهای خالی به سمت بنادر ایران بازمیگردند تا محموله بارگیری کنند. به وضوح سیگنالی صادر شده است که کشتیرانی ایران دوباره به فعالیت خود بازگشته است.»
این رسانه همچنین اشاره کرده است که برخی کشتیها، از جمله نفتکشهای متعلق به شرکت ترابری چینی کوسکو و یک کشتی حمل خودروی ایتالیایی، روز پنجشنبه پس از امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران، حرکت خود را در تنگه آغاز کرده بودند. سایر شرکتهای کشتیرانی نیز اعلام کردند که در حال بهروزرسانی ارزیابیهای ریسک خود یا تمیز کردن بدنه کشتیها و آمادهسازی آنها برای حرکت هستند.
بر اساس تحلیل فایننشال تایمز از دادههای شرکت کلپر، حداقل ۵۵۰ کشتی هنوز در خلیج فارس سرگردان ماندهاند که بیش از ۲۰۰ فروند از آنها نفتکشهای نفت خام و فرآوردههای نفتی هستند.
وبگاه شرکت کپلر که دادههای ردیابی کشتیها را ارائه میدهد، گزارش داده است که تردد دریایی در تنگه هرمز در حال بهبود است و دیروز (پنجشنبه) ۲۵ فروند کشتی از این تنگه عبور کردند.
طبق بند ۴ یادداشت تفاهم که در تاریخ ۲۸ خرداد میان روسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد، ایالات متحده آمریکا بلافاصله پس از امضای این سند، شروع به رفع محاصره دریایی خود و هرگونه مزاحمت یا ممانعت علیه جمهوری اسلامی ایران خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به محاصره دریایی بهطور کامل خاتمه خواهد داد. در همین راستا، فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا شامگاه گذشته از لغو محاصره دریایی بنادر ایران طبق این سند خبر داد.
طبق این سند، در این مدت تردد کشتیها متناسب با تعداد ترافیک قبل از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار میشود، خواهد بود. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود تا ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای نظامی خود را از حوزه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
در بند ۵ این یادداشت تفاهم نیز ذکر شده است که جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون هزینه فقط برای ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینزدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد.
علاوه بر این، جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بینالملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، گفتوگو خواهد کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر خواهد کرد.
فایننشال تایمز همچنین گزارش داد که مدیران کشتیرانی نگرانند که توافق صلح ایران و آمریکا راه را برای وضع عوارض در تنگه هرمز پس از ۶۰ روز هموار کرده باشد و رژیم جدیدی برای این آبراه که پیشتر استفاده از آن رایگان بود، ایجاد کند.
صنعت کشتیرانی همچنین نگران است که صندوقی مشابه صندوق تنگه مالاکا که بین مالزی، اندونزی و سنگاپور قرار دارد، راهاندازی شود. جان استاوپرت، مدیر دریایی اتاق بینالمللی کشتیرانی گفت که اشاره به خدمات دریایی نشاندهنده «چیزی معادل» مالاکا است. او افزود: «توجه به این نکته مهم است که (مالاکا) یک صندوق داوطلبانه است که دولتها در آن مشارکت میکنند، نه صنعت کشتیرانی.»
او با بیان این که این صندوق از کمکهای ناوبری و هرگونه واکنش به نشت نفت پشتیبانی میکند، گفت: «پیشتر (در تنگه هرمز) چنین چیزی وجود نداشت، پس این سوال مطرح میشود که چرا ناگهان در این منطقه به آن نیاز پیدا شده است.»
این رسانه همچنین گزارش داد که تلاش برای وضع عوارض در این تنگه با مخالفت شدید کشورهای حاشیه خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی، همچنین نهادهای صنعت کشتیرانی که بر رعایت جایگاه آن بهعنوان یک آبراه بینالمللی تأکید دارند، مواجه خواهد شد. با این حال، ایران تأکید دارد که نظارت بر تردد امن کشتیها از تنگه هرمز و تصمیمگیری در این باره به سبب واقع شدن آن در آبهای سرزمینی و محدوده جغرافیایی ایران، حق آن است.
مقامات جمهوری اسلامی ایران در روزهای آغازین جنگ تحمیلی سوم اعلام کردند که کلیه ترددها از این آبراه مهم بینالمللی که در آبهای سرزمینی و خط ساحلی ایران و عمان واقع شده است، باید با هماهنگی ایران انجام شود و کشتیهای مرتبط با آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان آنها اجازه عبور نخواهند داشت.
پس از امضای یادداشت تفاهم تهران ـ واشنگتن، نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس امروز در اطلاعیهای با اشاره به امضای تفاهمنامه اسلامآباد و ابلاغ دستور مقامات ذیربط به متقاضیان عبور از تنگه هرمز اعلام کرد که در بازه زمانی اعلام شده، عبور کشتیهایی که درخواست عبور خود را با رعایت نکات لازم ارسال کنند، انجام خواهد شد.
