دانشمندان امیدوارند که داروهای جدید بتوانند در آینده «پنجره زمانی درمان» بیماران دچار سکته را افزایش دهند؛ به این معنا که فرصتی بیشتر برای پزشکان فراهم میشود تا جریان خون مغز را پیش از بروز آسیبهای جدی بازگردانند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، برای دههها، پژوهشگران به استفاده از هیپوترمی شدید یا کاهش قابل توجه دمای مرکزی بدن به منظور کاهش آسیب مغزی در شرایط پزشکی مختلف علاقهمند بودهاند. یکی از این شرایط، نوعی سکته است که به دلیل انسداد رگ خونی در مغز به وسیله لخته یا عامل دیگر رخ میدهد و موجب قطع اکسیژنرسانی به نورونها میشود. یکی از نظریهها این است که ایجاد هیپوترمی در زمان سکته میتواند فعالیت متابولیک نورونها را کاهش دهد. این کاهش فعالیت ممکن است به سلولها کمک کند تا برای مدت طولانیتری زنده بمانند و به پزشکان زمان بیشتری برای حذف یا حل کردن لخته خون بدهد.
هیپوترمی در حال حاضر در برخی شرایط مانند ایست قلبی به عنوان یک روش درمانی استاندارد به کار میرود. در دهه ۱۹۸۰، پژوهشگران در چین سعی کردند با استفاده از ترکیب دو دارو به نامهای کلرپرومازین و پرومتازین وضعیت «خواب زمستانی مصنوعی» را در بیماران دچار سکته ایجاد کنند. کلرپرومازین برای درمان اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی و پرومتازین برای درمان تهوع و استفراغ پس از جراحی کاربرد دارد. اما این درمان به دلیل استفاده از دوزهای بالا که منجر به افت خطرناک فشار خون میشد، کنار گذاشته شد.
ییچوان دینگ، عصبشناس و یکی از نویسندگان مطالعه، اظهار میدارد که این ایده «از زمان خود جلوتر بود» و ارزش بررسی مجدد را دارد. در مطالعه جدید، پژوهشگران همین ترکیب دارویی را به موشها دادند و مشاهده کردند که دمای بدن آنها کاهش مییابد؛ بخشی از این اثر به دلیل گشاد شدن رگهای خونی نزدیک پوست بود. این فرآیند موجب میشود گرمای خون از بخشهای عمقی بدن به بیرون منتقل شود. موشهایی که این دو دارو را دریافت کردند، نسبت به موشهایی که با ترکیبات دیگر یا کیسه یخ خنک شده بودند، اکسیژن کمتری مصرف کردند. این موضوع نشاندهنده کاهش فعالیت متابولیک بدن است که خود به کاهش بیشتر دمای بدن کمک میکند.
دانشمندان در برخی موشها سکته ایجاد کردند و دریافتند که حیواناتی که این دو دارو را دریافت کرده بودند، بافت مرده مغزی کمتری داشتند و در آزمونهای عصبی پس از سکته نیز عملکرد بهتری از خود نشان دادند. این ترکیب دارویی همچنین به میمونهای رزوس کمک کرد تا پس از سکته، روند بهبودی بهتری داشته باشند.
سپس دانشمندان این داروها را در یک کارآزمایی بالینی روی ۳۲ نفر آزمایش کردند. اگرچه داروها ایمن بودند، اما میزان کاهش دما بسیار کم بود و در دوزهای بالا نیز بهبود قابل توجهی در وضعیت بیماران مشاهده نشد. یکی از دلایل احتمالی این نتیجه این است که داروها طی ۱۲.۵ ساعت به شرکتکنندگان تزریق شدهاند. شوایلی شو، عصبشناس در دانشگاه پزشکی پایتخت در پکن، میگوید: «فکر میکنیم این مدت زمان بیش از حد طولانی بوده است.» این گروه اکنون کارآزمایی جدیدی را آغاز کرده که در آن حدود نیمی از دوز بالاتر دارو در مدت یک ساعت تجویز میشود. شو امیدوار است این روش نتایج بهتری به همراه داشته باشد.
