بر اساس مطالعهای که توسط موسسه رویترز انجام شده، ۲۱ درصد از آمریکاییها هیچگونه خبری درباره جنگ با ایران را دنبال نمیکنند. این تحقیق نشان میدهد که پلتفرمهای آنلاین مانند فیسبوک، اینستاگرام و تیکتاک در جذب مخاطب از رسانههای سنتی پیشی گرفتهاند.
گزارش رسانههای دیجیتال ۲۰۲۶ موسسه رویترز، تصویری واضح از آینده خبر ارائه میدهد که یکی از نکات کلیدی آن، برتری استفاده از پلتفرمهای اجتماعی نسبت به رسانههای سنتی است. به نظر میرسد زمان آن فرا رسیده که رسانههای سنتی بپذیرند که در رقابت با فیسبوک، تیکتاک و اینستاگرام موفق نبودهاند.
در ادامه، خلاصهای از بخشهای مهم این گزارش ارائه میشود:
آیا مخاطبان آمریکایی اخبار مربوط به جنگ ایران را از چه طریقی دنبال میکنند؟ بر اساس یک نظرسنجی که در اواخر مارس ۲۰۲۶ انجام شده، آمریکاییهای زیر ۳۵ سال اعلام کردهاند که شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی بهترین راه برای پیگیری اخبار این جنگ بوده است. نکته جالب این است که در میان جوانان آمریکایی، تعداد افرادی که اصلاً اخبار این جنگ را دنبال نمیکنند، تقریباً به اندازه کسانی است که عمدتاً از وبسایتها و اپلیکیشنهای خبری برای دریافت اخبار استفاده میکنند. در مقابل، در میان افراد ۳۵ ساله و بالاتر، ۱۹ درصد اعلام کردند که همچنان برای پیگیری اخبار این جنگ، عمدتاً به وبسایتها و اپلیکیشنهای خبری مراجعه میکنند. همچنین، ۲۱ درصد از افراد در این نظرسنجی گفتند که اصلاً اخبار را دنبال نمیکنند.
این تحقیق بر اساس نظرسنجی از نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر در ۴۸ کشور تهیه شده است.
سال ۲۰۲۶ به عنوان نقطه عطفی در مصرف اخبار به شمار میرود. برای نخستین بار، مصرف اخبار از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی با سهم ۵۴ درصدی، به پرکاربردترین راه دسترسی به اخبار در جهان تبدیل شده است. اگر چتباتهای هوش مصنوعی نیز در نظر گرفته شوند، این رقم به ۵۶ درصد میرسد. این تغییر در تمامی گروههای سنی مشاهده میشود.
از زمان شیوع کرونا، تیکتاک با ۲۰ درصد، اینستاگرام با ۲۶ درصد و یوتیوب با ۳۴ درصد، سریعترین رشد را در زمینه مصرف اخبار داشتهاند. فیسبوک با ۴۳ درصد استفاده، همچنان بزرگترین پلتفرم خبری جهان است و روند نزولی سالهای اخیر خود را معکوس کرده است.
به طور کلی، سهم افرادی که شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی را منبع اصلی اخبار خود میدانند، امسال در ۲۲ بازار افزایش یافته است. این رشد هم در کشورهایی مانند آلمان که استفاده از این پلتفرمها برای دریافت اخبار بهطور تاریخی پایین بوده، مشاهده شده (با افزایش ۴ درصدی به ۱۸ درصد) و هم در کشورهایی مانند اندونزی که سالهاست این پلتفرمها منبع اصلی اخبار هستند؛ میزان افزایش در این کشور از ۸ واحد درصدی به ۴۸ درصد بوده است. تنها در X و YouTube، بیش از نیمی از کاربران اعلام کردهاند که این پلتفرمها را به عنوان راهی برای دریافت اخبار انتخاب میکنند.
مطالعه اخبار در شبکههای اجتماعی معمولاً به صورت ناخواسته و اتفاقی انجام میشود. در اینستاگرام، فیسبوک و تیکتاک، بیشتر کاربران میگویند که معمولاً زمانی با اخبار مواجه میشوند که به دلایل دیگری در این پلتفرمها حضور دارند. به عبارت دیگر، مصرف اخبار در این شبکهها عمدتاً تصادفی و غیرارادی است، نه نتیجه جستوجوی آگاهانه.
استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی در حال افزایش است. اکنون ۱۰ درصد از مردم از چتباتها برای دریافت اخبار استفاده میکنند، در حالی که این رقم سال گذشته ۷ درصد بود. این استفاده بیشتر در میان علاقهمندان جدی به اخبار و مخاطبان جوان دیده میشود؛ ۱۶ درصد از افراد زیر ۳۵ سال از چتباتها برای دریافت اخبار استفاده میکنند. در کره جنوبی، یونان و اسپانیا، استفاده از چتباتهای خبری نسبت به سال قبل دو برابر شده است.
بیش از نیمی از مردم ویدیوهای خبری آنلاین تماشا میکنند. در سطح جهانی، ۷۷ درصد از مردم هر هفته ویدیوهای خبری آنلاین را مشاهده میکنند. همچنین در ۴۵ بازار، شمار تماشاگران ویدیوهای خبری آنلاین از بینندگان اخبار تلویزیونی بیشتر شده است. با این حال، رسانههای خبری جریان اصلی بهطور میانگین امسال با کاهش ۵ واحد درصدی مصرف ویدیو در وبسایتها و اپلیکیشنهای خود مواجه شدهاند.
یکی دیگر از آمارهای این گزارش نشان میدهد که از سال ۲۰۲۱ تاکنون، سهم علاقهمندان جدی اخبار از ۲۹ درصد به ۲۲ درصد کاهش یافته است. در مقابل، سهم کاربران گذری از ۱۶ درصد به ۲۵ درصد افزایش پیدا کرده است. همچنین، از سال ۲۰۲۱ تاکنون، سهم افرادی که گفتهاند «بسیار» یا «کاملاً» به اخبار علاقه دارند، بهطور میانگین ۱۳ واحد درصد کاهش یافته است. اکنون ۲۵ درصد افراد تنها هفتهای یک بار خبر دنبال میکنند و علاقه کمی به آن دارند؛ این رقم در سال ۲۰۲۱ به ۱۶ درصد میرسید.
اعتماد به اخبار امسال در ۲۹ بازار از ۴۸ بازار کاهش یافته و به پایینترین سطح ثبتشده از سال ۲۰۱۵ رسیده است؛ تنها ۳۷ درصد مردم به اخبار اعتماد دارند. در ۱۹ بازار، کاهش اعتماد دستکم ۵ واحد درصد بوده است.
در سطح جهانی، ۵۶ درصد از افراد ۱۸ تا ۲۴ سالهای که در هفته گذشته روزنامه نخواندهاند، گفتهاند هرگز در زندگی خود بهطور منظم روزنامه نخواندهاند. این نشان میدهد که برای بخش بزرگی از نسل جوان، روزنامه هرگز جزو عادت رسانهای آنها نبوده است.
استفاده از پادکستهای خبری امسال در سطح جهان بدون تغییر و در سطح ۱۱ درصد باقی مانده است. در واقع، در بیشتر بازارهای مورد بررسی نیز تغییری مشاهده نمیشود. تنها افزایشهای قابل توجه، رشد ۴ واحد درصدی شنوندگان پادکست در استرالیا و ۳ واحد درصدی در پرو بوده است.
یکی از پرسشهای همیشگی این است که آیا جوانانی که امروز الگوهای متفاوتی برای مصرف اخبار دارند، با ورود به میانسالی و سنین بالاتر، در نهایت عادتهای خبری مشابه نسل والدین خود پیدا خواهند کرد یا خیر. نتایج پژوهش نشان میدهد که این الگوها برای بیشتر مردم، به ویژه جوانان، به طور مداوم تغییر میکنند. به عبارت دیگر، ممکن است امروز اخبار را در اینستاگرام ببینند، فردا در یوتیوب و یک روز صبح، در رسانهای دیگر.
