افراد مبتلا به میگرن معمولاً این نوع سردرد را بهصورت دردهای ضرباندار توصیف میکنند که ممکن است در یک سمت سر احساس شود یا به دو سمت سر گسترش یابد و حتی سمت آن تغییر کند. این اختلال عصبی مزمن و پیچیده نهتنها سردردهای شدیدی را ایجاد میکند، بلکه بر فعالیتهای روزمره، وضعیت روحی و کیفیت زندگی فرد تأثیرگذار است. برخلاف باور عمومی، میگرن تنها یک سردرد شدید نیست، بلکه یک بیماری عصبی–عروقی است که با واکنش بیشازحد مغز به محرکها همراه است. در واقع، میگرن تغییرات فیزیولوژیکی در مغز است که منجر به بروز درد مشخص با علائم خاص میشود. سردرد میگرنی معمولاً باعث درد متوسط تا شدید میشود که با قرار گرفتن در معرض نور، صدا و حرکت تشدید میگردد. در برخی از بیماران، تهوع و استفراغ نیز مشاهده میشود. مدت زمان حمله میگرن معمولاً چهار ساعت به طول میانجامد و در صورت عدم درمان، میتواند تا ۷۲ ساعت ادامه یابد. در زمان بروز حمله میگرن، استراحت در یک اتاق تاریک و ساکت معمولاً برای فرد آرامشبخش است.
ویژگیهای میگرن میگرن یک بیماری مزمن است که حملات آن معمولاً دورهای و تکرارشونده بوده و ویژگیهایی دارد که آن را از سایر سردردهای رایج متمایز میکند. یکی از این ویژگیها حساسیت مغز به محرکهایی نظیر نور شدید، صداهای بلند، بوهای تند، استرس یا تغییرات هورمونی است که میتوانند موجب شروع حمله شوند. مدت زمان حملههای میگرن معمولاً بین ۴ تا ۷۲ ساعت متغیر است و شدت و طول آن به هر فرد بستگی دارد. این حملات معمولاً با علائمی مانند تهوع، استفراغ، خستگی شدید، کاهش تمرکز و اختلال در فعالیتهای روزمره همراه است. یکی دیگر از ویژگیهای میگرن، اُورا (Aura) است که در برخی افراد قبل یا همزمان با سردرد بروز میکند و ممکن است اختلالات بینایی (نقاط نورانی، تار شدن دید)، اختلالات حسی (سوزنسوزن شدن دست و پا) و یا اختلالات گفتاری یا حرکتی را ایجاد کند.
چهار فاز میگرن میگرن معمولاً در چهار فاز خود را نشان میدهد؛ البته هر بار که فرد دچار میگرن میشود، لزوماً همهی این مراحل را تجربه نمیکند. در مرحلهی پیشدرآمد (Prodrome) که حدود ۲۴ ساعت قبل از شروع میگرن آغاز میشود، علائم اولیهای مانند ولع غذایی، تغییرات خلقی بدون علت مشخص، خمیازههای مکرر و تکرر ادرار مشاهده میشود. مرحلهی دوم، اورا (Aura) نام دارد که ممکن است قبل یا همزمان با سردرد رخ دهد و معمولاً ۲۰ تا ۶۰ دقیقه به طول میانجامد. در این مرحله، فرد ممکن است نورهای چشمکزن یا خطوط زیگزاگ در میدان دید خود ببیند. ضعف عضلانی و احساس بیحسی یا گزگز نیز از دیگر علائم این مرحله است. در مرحلهی سردرد (Headache)، سردرد بهتدریج آغاز و شدت میگیرد. این سردرد معمولاً تپشی و یکطرفه است، اما ممکن است دوطرفه باشد یا اصلاً سردرد وجود نداشته باشد. حساسیت به نور، صدا یا بو، تهوع و تشدید درد با حرکت در این مرحله شایع است. پس از پایان حمله، در مرحلهی پسدرآمد (Postdrome) که بعد از کاهش سردرد رخ میدهد، ممکن است فرد یک روز احساس خستگی، ضعف یا گیجی داشته باشد. میگرنها بیشتر در ساعات صبح شایع هستند و بسیاری از افراد با سردرد از خواب بیدار میشوند. شناسایی این الگوها به ما کمک میکند تا برای پیشگیری آماده باشیم.
میگرن چگونه تشخیص داده میشود؟ بسیاری از افراد سالها با سردرد زندگی میکنند و تنها از مسکن استفاده میکنند، بدون اینکه بدانند چه نوع سردردی دارند. عدم مراجعه به پزشک و تشخیص نادرست میتواند منجر به عدم دریافت درمان مؤثر، افزایش شدت و فراوانی حملات و حتی مزمنتر شدن سردردها شود. در حالی که با مراجعه به پزشک و تشخیص صحیح، میتوان شدت، تعداد و اثر حملات میگرنی را بهطور قابل توجهی کاهش داد. تشخیص میگرن عمدتاً توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب و پزشک اعصاب و روان انجام میشود. این تشخیص تنها بر اساس «درد داشتن» نیست. پزشک برای تشخیص میگرن ابتدا بررسیهای بالینی انجام میدهد و پس از گرفتن شرح حال بیمار و بررسی الگوهای سردرد و علائم همراه، سابقهی خانوادگی و شرایط فرد را مورد ارزیابی قرار میدهد و ممکن است اقدامات لازم را انجام دهد. تصویربرداری از مغز نیز برای بررسی و رد سایر عوامل احتمالی سردرد مانند سکتههای مغزی، تومورها و یا ساختارهای غیرعادی در مغز انجام میشود. در بیشتر موارد، تشخیص میگرن بر اساس الگوی علائم صورت میگیرد. در صورت بروز علائم غیرمعمول، ممکن است آزمایش خون، MRI یا سیتیاسکن درخواست شود. داشتن دفترچهای برای ثبت سردرد میتواند به تشخیص دقیقتر پزشک کمک کند.
داروسازی دکتر عبیدی داروی «رپیوا Repiva» را بهعنوان یک راهکار نوین و مؤثر برای درمان حملات حاد میگرن با اثربخشی سریع، مصرف خوراکی تکدوز و همچنین پیشگیری از میگرن اپیزودیک در بزرگسالان عرضه کرده است.
