چند امتیاز برای صعود تیم سوم گروه به مرحله حذفی جام جهانی ۲۰۲۶ لازم است؟ حسین علی پناهی ۱۶ ساعت پیش بدون نظر ورزش
پس از برگزاری دور نخست مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶، از ابررایانه Opta خواسته شد تا مشخص کند برای صعود مطمئن به مرحله حذفی، یک تیم به چه تعداد امتیاز نیاز دارد. فرمت جدید ۴۸ تیمی جام جهانی قبل از آغاز مسابقات سوالات زیادی را به وجود آورده بود. آیا افزایش تعداد تیمها منجر به کاهش کیفیت مسابقات خواهد شد؟ آیا اختلاف سطح بین قدرتهای فوتبال جهان و تیمهایی که در فرمت ۳۲ تیمی شانسی برای حضور نداشتند، به نتایج یکطرفه منجر خواهد شد؟ و آیا برگزاری ۷۲ بازی در مرحله گروهی بیش از حد زیاد نیست؟ پس از پایان دور اول مسابقات، به نظر میرسد پاسخ به تمامی این سوالات «خیر» باشد. کیفیت بازیها تقریباً در سراسر تورنمنت بسیار بالا بوده و تساوی کیپورد مقابل اسپانیا نشان داد که نگرانیها درباره اختلاف سطح تیمها چندان موجه نبوده است.
از سوی دیگر، تعداد زیاد مسابقات نهتنها خستهکننده نشده، بلکه برخی تحلیلگران معتقدند حتی ۷۲ بازی گروهی نیز کافی نیست. با این حال، فرمت جدید یک سوال مهم دیگر را مطرح کرده است: برای صعود از مرحله گروهی دقیقاً چند امتیاز لازم است؟ در هفت دوره اخیر جام جهانی، از فرانسه ۱۹۹۸ تا قطر ۲۰۲۲، همه چیز ساده بود؛ ۳۲ تیم در هشت گروه چهار تیمی قرار میگرفتند و دو تیم برتر هر گروه به مرحله یکهشتم نهایی صعود میکردند. اما در جام جهانی ۲۰۲۶ شرایط متفاوت است. ۱۲ گروه چهار تیمی وجود دارد و علاوه بر دو تیم برتر هر گروه، هشت تیم برتر سوم نیز به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود میکنند. به همین دلیل، تیمها تنها با رقبای گروه خود رقابت نمیکنند، بلکه باید عملکرد خود را با تیمهای سوم سایر گروهها نیز مقایسه کنند.
البته این مدل کاملاً جدید نیست. در جامهای جهانی ۱۹۸۶، ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ نیز چهار تیم برتر سوم از میان شش گروه به مرحله حذفی راه پیدا میکردند. اما آن دورهها در شرایط متفاوتی برگزار میشدند؛ در سالهای ۱۹۸۶ و ۱۹۹۰ هر پیروزی تنها دو امتیاز داشت و حتی تیمهایی با دو تساوی نیز میتوانستند صعود کنند. به همین دلیل، به جای بررسی آن دورهها، Opta از ابررایانه خود خواست با انجام ۱۰۰ هزار شبیهسازی از ادامه مسابقات، مشخص کند چه تعداد امتیاز برای صعود کافی خواهد بود.
نتایج این شبیهسازیها نشان میدهد کسب ۵ یا ۶ امتیاز در تمام موارد (۱۰۰ درصد) برای قرار گرفتن در میان بهترین تیمهای سوم کافی بوده است. همچنین ۴ امتیاز در ۹۹.۸۱ درصد شبیهسازیها منجر به صعود شده است. اما عدد کلیدی ۳ امتیاز است. تیمهایی که با ۳ امتیاز در رده سوم قرار گرفتهاند، در حدود ۶۶.۷۷ درصد شبیهسازیها موفق به صعود شدهاند. در مقابل، تنها در ۴.۶۶ درصد موارد تیمی با ۲ امتیاز و در ۰.۰۳ درصد موارد تیمی با تنها یک امتیاز توانسته راهی مرحله حذفی شود. احتمال صعود تیمهای سوم با امتیازهای ۱ تا ۶ به عبارت دیگر، مرز واقعی میان موفقیت و حذف روی عدد ۳ امتیاز قرار دارد.
کسب ۴ امتیاز تقریباً صعود را تضمین میکند، اما با ۳ امتیاز سرنوشت تیم به تفاضل گل وابسته میشود. شبیهسازیهای Opta نشان میدهد تیمی که ۳ امتیاز و تفاضل گل مثبت داشته باشد، تقریباً همیشه صعود خواهد کرد. حتی تفاضل گل صفر نیز در ۹۴.۸ درصد مواقع برای صعود کافی بوده است. تفاضل گل منفی یک هم در ۸۴.۲ درصد شبیهسازیها منجر به صعود شده است. با این حال، از تفاضل گل منفی دو به پایین، شانس صعود به سرعت کاهش پیدا میکند. البته حتی تیمهایی با تفاضل گل منفی پنج یا بدتر نیز در ۱۸.۱ درصد شبیهسازیها موفق به صعود شدهاند.
احتمال صعود تیمهای با سه امتیاز بسته به تفاضل گل در نهایت، نتیجهگیری Opta روشن است: «سه» عدد جادویی جام جهانی ۲۰۲۶ محسوب میشود. سه امتیاز میتواند برای صعود کافی باشد، به شرط آنکه تیم در طول مسابقات شکستهای سنگین متحمل نشده باشد. البته هنوز همه چیز ممکن است؛ در برخی شبیهسازیها حتی دو امتیاز و در ۳۰ مورد از ۱۰۰ هزار شبیهسازی، تنها یک امتیاز نیز برای صعود به مرحله یکشانزدهم نهایی کافی بوده است. با پایان دور اول مسابقات، هنوز همه چیز در جام جهانی ۲۰۲۶ باز است.
