به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، پس از امضای سند تفاهم بین مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران و دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، سرانجام این سند ۱۴ بندی منتشر شد. در این تفاهم، موضوعات متعددی که به طور مستقیم به اقتصاد ایران مربوط میشود، مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر رفع تحریمها و بازگرداندن پولهای بلوکه شده، یکی از بندهای این توافق به ایجاد صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران اشاره دارد. این موضوع در شرایطی مطرح میشود که در سالهای اخیر، نرخ سرمایهگذاری به طور مداوم کاهش یافته و حتی به سمت منفی رفته است. اگر این طرح به مرحله اجرا درآید، میتواند تحولی بزرگ در اقتصاد ایران ایجاد کند.
مرتضی عزتی، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، در خصوص اثرات اقتصادی این توافق احتمالی، با اشاره به برجام، گفت: برجام فرصتی مناسب بود که متأسفانه از دست رفت و به نتیجه نرسید. اما این توافق میتواند فرصتهایی را در خود داشته باشد که به مراتب بزرگتر از برجام است و در صورت تحقق، میتواند نقطه عطفی برای اقتصاد ما باشد و نتایج مثبتی به همراه داشته باشد.
عزتی به موضوع سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران که در این تفاهم آمده است، اشاره کرد و گفت: این موضوع مهمترین جنبه اقتصادی توافقی است که امضا شده است. اگر این سرمایهگذاری تحت عنوان «بازسازی» انجام شود و ۳۰۰ میلیارد دلار به کشور وارد گردد، یک تحول بزرگ در کشور رخ خواهد داد. نکته حائز اهمیت این است که این سرمایهگذاری باید در مدت یک سال و با سرعت انجام شود تا آثار آن ملموستر باشد.
او ادامه داد: سرمایهگذاری در این سطح میتواند به سرعت تولید را دگرگون کند و با توجه به ظرفیتهای خالی اقتصاد ما، رشد اقتصادی قابل توجهی را به ارمغان آورد. به این ترتیب، بخشی از فشاری که در سالهای اخیر بر دوش تولید، صادرات و اشتغال کشور بوده، جبران خواهد شد و عقبماندگیهای صنعتی ما نیز به سرعت برطرف خواهد شد. به نظر من، این مهمترین دستاورد توافق احتمالی خواهد بود.
این تحلیلگر اقتصادی معتقد است که تفاهم امضا شده میتواند دستاوردهای بیشتری برای اقتصاد ایران به همراه داشته باشد. او در این باره توضیح داد: تثبیت امنیتی میتواند به تثبیت سیاسی منجر شود و اگر هیچ پولی هم وارد کشور نشود، صرف تثبیت سیاسی میتواند به بهبود شاخصها کمک کند. همچنین با تقویت موقعیت منطقهای و بینالمللی ایران، جایگاه نظامی، امنیتی، سیاسی و در نهایت اقتصادی کشور نیز ارتقا خواهد یافت و با بهبود تعاملات اقتصادی با دیگر کشورها، رونق به کشور بازخواهد گشت.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: احتمال آزاد شدن فوری ۱۲ میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده و بازگشت مابقی آن پس از توافق نهایی، فرصت خوبی به سیاستگذاران کشور میدهد تا اوضاع را سامان دهند. به ویژه اگر این منابع صرف سرمایهگذاری مولد در کشور شوند، مزایای بازگشت پولهای بلوکه شده بیشتر خواهد بود و آینده اقتصادی ما به سرعت متحول میشود.
عزتی به رفع تحریمهای نفتی اشاره کرد و توضیح داد: رفع تحریمهای نفتی به وضوح میتواند منابع دولتی را دگرگون کند و دولت را از تنگنای فعلی نجات دهد. خوشبختانه این تحریمها به سرعت رفع شده و در همین روزها نیز گزارش شده که چند میلیون بشکه نفت از منطقه خارج شده و به سمت مقاصد خود رفتهاند. اگر ایران بتواند نفت خود را به طور عادی بفروشد و منابع آن را به کشور بازگرداند، موفقیت اقتصادی مهمی به دست خواهد آورد.
عزتی همچنین به موضوع هستهای و غنیسازی آن در ایران اشاره کرد و گفت: اگر دیپلماتها بتوانند این موضوع را به گونهای حل کنند که سطحی از غنیسازی هستهای در داخل انجام شود، این امر برای پرستیژ کشور بسیار حائز اهمیت است و به شدت به تقویت جایگاه ایران در جهان منجر خواهد شد.
عزتی در ادامه گفت: تحریمها مانع بزرگی بر سر راه همکاری و مراوده تجاری ایران با دیگر کشورها بودند. این تحریمها باعث شدند که بخش عمدهای از تجارت خارجی ایران به چند کشور خاص محدود شود. حالا رفع این مانع میتواند زمینه را برای حضور در بازارهای بیشتر و همکاری با شرکای جدید فراهم کند. او در این باره گفت: افزایش روابط اقتصادی و سیاسی با دیگر کشورها به معنای باز شدن پنجرههای فرصت بیشتر به روی کشور است. در سه ماه گذشته، روابط اقتصادی خوبی با پاکستان برقرار شده که در شرایط پساتحریم میتوانیم از آن نهایت بهره را ببریم. همچنین اگر مذاکرات به سمتی پیش برود که بتوانیم با آمریکا یا اروپا نیز همکاریهایی، به ویژه در حوزههای مرتبط با فناوری داشته باشیم، این امر به نفع کشور خواهد بود. اگر بتوانیم هواپیما خریداری کنیم، در صنعت هوایی جلو خواهیم افتاد و اگر بتوانیم روابطی برقرار کنیم که خطوط تولید را به روز کنیم، کیفیت تولید ما به سطح مطلوبی خواهد رسید.
عزتی در مورد نرخ تورم گفت: کلید حل مشکلات کشور در تولید است و اگر تولید رونق بگیرد، تورم نیز کنترل خواهد شد و به ارقام نرمال میرسد. ما باید بتوانیم قبل از هر چیز کشور را به ثبات برسانیم و برای تولید سرمایهگذاری جذب کنیم تا به تدریج چرخ تولید بچرخد. تولید، درمان دردهای ماست و سیاستگذاران باید بتوانند تولید را به هر شکل تقویت کنند. با تقویت تولید، چالشهای مختلف اقتصادی از جمله تورم و اشتغال نیز بهبود خواهند یافت.
او ادامه داد: در ۱۵ سال گذشته، مسئولان کشور به جای تقویت تولید، مسأله تولید را رها کردند و تمرکز خود را بر کاهش گذاشتند. البته در این بخش نیز سیاستهای درستی اتخاذ نشد و در نهایت تولید تضعیف شد و تورم به ارقام کمسابقهای رسید. بنابراین توصیه میکنم این بار تمرکز کشور بر تولید، به ویژه تولید فیزیکی و به طور خاص تولید کالاهای صنعتی باشد.
