به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، ناترازی انرژی و قطعیهای مکرر برق، آسیبهای جدی به بخش کشاورزی ایران وارد کرده است، به گونهای که کارشناسان بر این باورند که این وضعیت منجر به کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی محصولات اساسی شده است.
طبق برنامه هفتم پیشرفت، سالانه باید ۷۷ میلیارد مترمکعب آب به حوزه کشاورزی اختصاص یابد تا محصولات تولید و امنیت غذایی تأمین شود. اما در سال گذشته تنها حدود ۵۰ میلیارد مترمکعب آب به این بخش تحویل داده شد که این امر مشکلات متعددی را به همراه داشته است. در این راستا، وزارت نیرو وعدههایی برای کاهش قطع برق کشاورزی داده است.
محمد الهداد، مدیرعامل توانیر، در خصوص قطع برق چاههای کشاورزی اظهار داشت: برای این چاهها پروانهای صادر شده که ساعات مجاز برداشت آب برای هر ماه در آن مشخص شده است. به عنوان مثال، در فروردین ممکن است یک چاه مجاز به ۱۹ یا ۲۰ ساعت برداشت در شبانهروز باشد. وی افزود که ما بیش از آنچه در پروانه قید شده، محدودیت اضافی اعمال نمیکنیم، اما در عین حال نمیتوانیم بیش از ساعات درجشده در پروانه، برق تأمین کنیم. این اقدام به حفظ سفرههای آب زیرزمینی و جلوگیری از هدررفت انرژی یارانهای ضروری است.
مدیرعامل توانیر همچنین به سوءاستفادههایی از برق ارزان چاههای کشاورزی اشاره کرد و گفت: در روزهای اخیر مواردی مشاهده شده که از برق ارزان چاههای کشاورزی برای راهاندازی ماینر، استخراج رمزارز یا تأمین برق تالارها و ویلاها استفاده شده است. هدف از این یارانه، تأمین امنیت غذایی و تولید ارزاق عمومی است و این استفادهها کاملاً غیرقانونی بوده و همکاران ما با آنها برخورد خواهند کرد.
پیمان عالمی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی، در خصوص قطع برق چاههای کشاورزی و سوخت گفت: کشاورزان برای ادامه روند تولید با مشکلاتی روبرو هستند و امیدواریم برای تأمین انرژی برنامهریزی مناسبی صورت بگیرد. وی تأکید کرد که بخش کشاورزی به لحاظ مصرف انرژی، مظلومترین بخش اقتصادی و تولیدی کشور است و میزان مصرف سوخت و برق در این بخش ناچیز است.
عالمی ادامه داد: قطع برق چاههای کشاورزی باید در اولویت آخر قرار گیرد و تأمین امنیت غذایی و سفره مردم باید در اولویت تأمین انرژی باشد. همچنین طبق ماده ۲۵ قانون فضای کسب و کار، خاموشی برق چاههای کشاورزی باید در اولویت آخر باشد و خسارت ناشی از خاموشی باید لحاظ شود.
وی همچنین به خسارتهای ناشی از خاموشی چاههای کشاورزی و اتلاف منابع آبی اشاره کرد و گفت: با خاموش کردن چاه و روشن کردن مجدد آن به طور متوسط یک ساعت آب در مزرعه تلف میشود، که به این ترتیب منابع آبی زیادی به خاطر مدیریت ناترازی انرژی از بین میرود.
عالمی افزود: با هر خاموشی و اضافه کردن یک ساعت برای بازگشت آن، به طور متوسط منابع خود را برای کشت ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش میدهیم. قطع برق چاههای کشاورزی منجر به کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی تولید میشود که این امر به سفره مردم آسیب میزند.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی همچنین گفت: قطع برق چاههای کشاورزی با تولید برق خورشیدی امکانپذیر نیست و طبق دستورالعمل باید قرارداد کشاورزی منعقد شود، اما قرارداد خرید برای فواصل گرم به کشاورزان داده نمیشود. این نشان میدهد که بخش کشاورزی در تأمین انرژی وزارت نیرو اولویت آخر است و سوءمدیریت در این زمینه باید اصلاح شود.
علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران کشور، نیز گفت: افزایش هزینه تولید باعث میشود کشاورزان خواستار افزایش قیمت محصولات شوند، اما در این صورت مصرفکننده توان خرید ندارد و برنامهریزی برای تولید مناسب دشوار میشود. وی افزود: وزارت نیرو اعلام کرده که قطعی برق بخش کشاورزی از ۵ ساعت به ۲.۵ ساعت کاهش یابد و معاون وزیر نیرو نیز قولهایی مبنی بر کمک به تولید داده است.
ایمانی ادامه داد: نیروگاههای برق آبی امسال شرایط بهتری نسبت به سال گذشته دارند و هر یک از عوامل تولید که دستخوش تغییرات شود، منجر به کاهش عملکرد در واحد سطح و تولید ملی خواهد شد.
امیر هدایتی، مدیرکل دفتر امور آب وزارت جهاد کشاورزی، در خصوص مدیریت ناترازی انرژی گفت: براساس مصوبه هیئت دولت در اردیبهشت ۱۴۰۱، تمام بخشها مشمول برنامههای قطعی قرار گرفتند و در بخش کشاورزی به ویژه در حوزه برق چاههای کشاورزی، برنامه تا سقف ۵ ساعت قطعی روزانه در ماههای گرم سال در نظر گرفته شده است. در عوض، مشوقهایی مانند رایگان کردن برق مصرفی و تسهیلات توسعه مزارع انرژیهای تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشیدی، در نظر گرفته شده است.
هدایتی افزود: وزارت جهاد کشاورزی تلاش میکند تا با وزارت نیرو و شرکت توانیر رایزنیهایی انجام دهد تا برنامه متناسب با الگوی کشت بهینه کشاورزی و شرایط منطقهای استانها داشته باشد. وی همچنین به تشکیل کارگروهی برای بررسی دغدغهها و اعلام الگوی کشت بهینه اشاره کرد و گفت: با توجه به شرایط خاص کشور و موضوعات بینالمللی، حداکثر همکاری بین دستگاهی صورت میگیرد تا با کمترین میزان خسارت از این شرایط عبور کنیم.
با توجه به اینکه امسال قطع برق چاههای کشاورزی از نیمه اردیبهشت و زودتر از سالهای قبل آغاز شده است، نگرانیهایی وجود دارد که با توجه به شرایط جنگی و اهمیت امنیت غذایی و خودکفایی محصولات اساسی، در فصل گرما چند ساعت در روز برق چاههای کشاورزی قطع خواهد شد.
