اخبار فرهنگیفرهنگ و هنر

زیارت عاشورا: تجلی عشق و ارادت به امام حسین (ع)

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، همزمان با آغاز ماه محرم‌الحرام، پرونده ویژه‌ای تحت عنوان «زیارت عاشورا» منتشر شده است که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین جواد محدثی، به تبیین معارف اهل‌بیت (ع) می‌پردازد. این پرونده ویژه به عزاداران وفادار سیدالشهدا (ع) و مخاطبان گرامی تقدیم می‌شود.

بسم‌الله الرحمن الرحیم اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اباعبدالله وَعَلَی الاَْرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ. سلام و درود بر شما عزیزانی که محب، سوگوار و پیرو اهل‌بیت و سیدالشهدا (علیهم السلام) هستید.

در تبیین بخش‌هایی از زیارت عاشورا، به این قسمت می‌رسیم که می‌فرماید: فَلَعَنَ اللهُ اُمَّهً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ وَلَعَنَ اللهُ اُمَّهً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ، وَاَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتی رَتَّبَکُمُ اللهُ فیها. منظور از این «لعن»، درخواست لعنت الهی بر امت‌هایی است که زمینه‌ساز جرم و ستم بر اهل‌بیت شدند. لازم به ذکر است که «لعن» در اینجا به معنای ناسزاگویی نیست؛ بلکه به معنای درخواست طرد شدن از درگاه الهی و محرومیت از رحمت پروردگار است. همان‌طور که «سلام» نشان‌دهنده خواست خیر برای دیگری است، «لعن» نیز ابراز تنفر از عملکرد زشت کسانی است که از مسیر حق منحرف شده‌اند. بنابراین، اگر برخی با دیدگاهی محدود از ضرورت لعن سوال کنند، باید دانست که این عمل، در واقع محکوم کردن رفتار ستمگران و طلب طرد آنان از رحمت الهی است.

خداوند متعال در قرآن کریم به صراحت منافقان، کافران و منحرفان را مورد لعن قرار داده است؛ چنانکه می‌فرماید: «لُعنوا بما قالوا» یا «مَلْعُونِینَ أَیْنَمَا ثُقِفُو»، «لَعْنَتُ اللَّهِ عَلَی الْکَاذِبِینَ». حتی شیطان نیز در کلام الهی، «لعین» و مطرود از درگاه پروردگار شناخته شده است. از این منظر، شعارهای امروز ما مانند «مرگ بر آمریکا» یا «مرگ بر اسرائیل» و نیز نسبت به مخالفان دین و حق، در واقع همان مفهوم «لعن» است که در آیات قرآن، روایات و زیارتنامه‌ها تبیین شده است.

وقتی از «لعنِ خدا بر امتی که بستر جرم و ستم را بر شما اهل‌بیت بنا نهادند» سخن می‌گوییم، در واقع به ریشه‌های تاریخی ظلم اشاره داریم. جنایات و ستم‌هایی که بر اهل‌بیت (علیهم السلام) در طول تاریخ صورت گرفت و همچنان ادامه دارد، به این دلیل است که امت حق همواره با امت باطل در تقابل است و جباران حاکم همان مسیر انحراف را می‌پیمایند. پرسش اینجاست که این انحراف از کجا آغاز شد و چه کسانی بنیان‌گذار ظلم بر اهل‌بیت بودند؟ پاسخ در همان کسانی است که مانع از تحقق وصیت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) شدند. آنان با برنامه‌ریزی، «امت باطل» را تشکیل دادند. کلمه «امت» به معنای گروهی منسجم است؛ خواه این انسجام در مسیر حق باشد یا باطل. گروهی که با طرح و برنامه‌ای مشخص، تصمیم گرفتند بر اهل‌بیت ستم روا دارند و آنان را از حقوق الهی و بشری‌شان محروم کنند، همان «امت باطل» هستند که با فرصت‌طلبی، نقشه‌های خود را برای انحراف از مسیر حق القا می‌کردند. این فجایع، نه‌تنها در همان مقطع متوقف نماند، بلکه تا امروز نیز ادامه یافته و تا قیامت نیز آثار و پیامدهای آن باقی خواهد بود.

در زمان پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، گروهی از پایه‌گذاران همین ظلم و ستم بر اهل‌بیت (علیهم‌السلام) در مسجدالحرام گرد هم آمدند و درباره آینده امت اسلامی به تفاهم رسیدند. آنان بر این باور بودند که نبوت در خاندان پیامبر قرار دارد، اما نباید خلافت و جانشینی نیز در همین دودمان باقی بماند؛ بنابراین، خلافت را از آنان سلب کردند و مسیر دیگری را پیش گرفتند. در همین راستا، ماجرای سقیفه را رقم زدند، از ثبت و ضبط احادیث پیامبر جلوگیری کردند و حتی در ماجرایی کاغذ و قلم را از پیامبر گرفتند و مانع از آن شدند که رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) مطلبی را بنویسد. سپس، امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) را به شهادت رساندند و ائمه معصومین (علیهم‌السلام) را از جایگاه حقیقی خویش، که همان رهبری و هدایت جامعه بود، دور ساختند. بدین‌سان، این ظلم در نقطه‌ای مشخص پایه‌گذاری شد و آثار آن در طول سال‌ها و قرن‌های بعد نیز استمرار یافت.

توجه به این فراز بسیار عبرت‌آموز است: ضمن لعن خدا بر امتی که پایه‌گذار ستم بر اهل بیت بودند وَلَعَنَ اللهُ اُمَّهً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ، وَ اَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتی رَتَّبَکُمُ اللهُ فیها، به این معنا که: خداوند لعنت کند امتی را که شما را از جایگاه و مقام خویش دور ساختند و از آن مراتب و درجات والایی که خداوند برایتان مقرر کرده بود، بازداشتند و آن را غصب نمودند. در واقع، این لعن شامل تمامی کسانی است که با سلب جایگاه الهی اهل‌بیت، زمینه‌ساز ستم و جنایات علیه ایشان شدند.

نکته قابل تأمل این است که در دعای چهل‌وهشتم صحیفه سجادیه (مخصوص روز عید قربان و جمعه)، امام سجاد (ع) نیز با اندوهی عمیق به همین حقیقت اشاره می‌کنند. آن حضرت پس از مناجات‌های بسیار، در بخشی از دعا می‌فرمایند: اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا الْمَقَامَ لِخُلَفَائِکَ وَ أَصْفِیَائِکَ وَ مَوَاضِعَ أُمَنَائِکَ فِی الدَّرَجَهِ الرَّفِیعَهِ الَّتِی اخْتَصَصْتَهُمْ بِهَا قَدِ ابْتَزُّوهَا. نماز جمعه، نماز عید فطر و عید قربان، از شئون حکومت و از جایگاه ولایت و رهبری است و سزاوار است که ائمهٔ اهل بیت علیهم السلام در چنین مسندی قرار گیرند. اما چه ظلمی کردند کسانی که بویی از اسلام نبرده بودند و قصد براندازی اسلام را داشتند؛ آنان بر جای ائمه نشستند و بر آن تکیه زدند و این مقام و منزلت را از ایشان گرفتند. بنابراین، نخستین ظلمی که پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله پایه‌گذاری شد، این بود که ائمهٔ معصومین را از جایگاه ولایت و رهبری جامعه کنار زدند و امت را از امامت اهل بیت محروم کردند. این محرومیت، نه تنها محرومیت اهل بیت از شأن و جایگاه امامت و ولایت و رهبری بود، بلکه محروم ساختن امتی بالنده، رشید و شایسته از برخورداری از پیشوایانی چون ائمه علیهم السلام بود. آنان با غصب خلافت و کنار زدن ائمه، شما را از مقام و جایگاهتان دور ساختند؛ آن مراتب و رتبه‌هایی را که خدا برای شما قرار داده بود تا سکان هدایت امت را بر عهده داشته باشید، از شما گرفتند. بنابراین، آنان مستحق لعنت هستند، چراکه ظلمی شگرف به امت اسلام روا داشتند. امیدواریم که قدردان ولایت اهل بیت علیهم السلام باشیم و در همهٔ شئون زندگی از خط اهل بیت تبعیت کنیم که فلاح و رستگاری ما در همین است.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا