ولیالله سیف در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری، به تشریح وضعیت کنونی و سناریوهای پیش رو پرداخت و اظهار داشت: با دستیابی به توافقی نسبتاً پایدار که بخشی از تحریمهای مالی و تجاری لغو شوند، تمامی بخشهای اقتصادی به یک اندازه از این موضوع بهرهمند نخواهند شد. برخی صنایع بهسرعت تأثیر مثبت خواهند گرفت، در حالی که برخی دیگر ممکن است با تأخیر مواجه شوند.
وی افزود: به نظر میرسد بخش نفت، گاز و پتروشیمی به عنوان بزرگترین برنده این توافق شناخته شود، چرا که این امر منجر به افزایش صادرات، دسترسی آسانتر به بازارهای جهانی، کاهش هزینههای حمل و نقل و بیمه و همچنین امکان جذب فناوری و سرمایه خواهد شد. این بخش سریعترین تأثیر را بر درآمد ارزی کشور خواهد داشت. اما سود این بخش به معنای توزیع عادلانه رفاه در جامعه نخواهد بود، مگر اینکه درآمدهای حاصل بهخوبی مدیریت شوند.
سیف تأکید کرد: بخش بانکداری و خدمات مالی نیز ممکن است مهمترین برنده پس از بخش انرژی باشد. سالها محدودیت در نقل و انتقال پول، اعتبار اسنادی (LC) و ارتباط با بانکهای خارجی، هزینههای تجارت را افزایش داده است. اگر روابط بانکی به حالت عادی برگردد، تجارت خارجی ارزانتر خواهد شد و سرمایهگذاری خارجی تسهیل میشود و هزینه تأمین مالی کاهش مییابد. در تجربه برجام نیز بازار سرمایه، بانکها را از نخستین برندگان احتمالی میدانست.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: بخش حمل و نقل، لجستیک و کشتیرانی نیز از این توافق بهرهمند خواهند شد. تحریمها هزینه حمل کالا را برای ایران به شدت افزایش دادهاند. به گفته وی، در صورت توافق، خطوط کشتیرانی فعالتر خواهند شد، بیمههای بینالمللی به کشور بازمیگردند و هزینه تجارت خارجی کاهش خواهد یافت. این بخش کمتر مورد توجه عموم قرار دارد، اما نقش کلیدی در رقابتپذیری اقتصاد ایفا میکند.
این مدیر ارشد اجرایی در ادامه توضیحات خود افزود: همچنین باید به صنعت خودرو نیز توجه کرد. خودروسازی یکی از نخستین بخشهایی است که معمولاً از باز شدن فضای بینالمللی بهرهمند میشود. در صورت رفع محدودیتها، همکاری با شرکتهای خارجی آسانتر خواهد شد، انتقال فناوری افزایش مییابد و کیفیت و بهرهوری میتواند بهبود یابد. البته این صنعت به اصلاحات داخلی و افزایش رقابت نیز نیاز دارد و صرفاً توافق کافی نیست.
او همچنین به بخش گردشگری اشاره کرد و گفت: این بخش نیز از منتفعان خواهد بود. اگر فضای سیاسی آرامتر شود، ظرفیت رشد بالایی در این حوزه وجود خواهد داشت. ایران از نظر میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعت و هزینههای اقامتی مزیتهای قابل توجهی دارد. اما توسعه گردشگری علاوه بر توافق، به زیرساخت، خدمات و ثبات نیاز دارد.
وی در ادامه اظهار داشت: اما بخشی که بیشترین تأثیر را بر زندگی مردم دارد، لزوماً نفت یا بانک نیست. بیشترین تأثیر بر رفاه عمومی زمانی ایجاد میشود که سرمایهگذاری در صنایع تولیدی افزایش یابد، کسب و کارهای کوچک و متوسط رشد کنند و اشتغال مولد ایجاد شود. در بسیاری از کشورها، موتور اصلی اشتغال نه صنایع بزرگ صادراتی، بلکه بنگاههای کوچک و متوسط بودهاند.
او در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت بخش مسکن در صورت دستیابی به توافق نیز توضیح داد: برعکس تصور عمومی که توافق را موجب رونق شدید بخش مسکن میداند، تجربه نشان میدهد که در کوتاهمدت معمولاً انتظارات تورمی کاهش مییابد، تقاضای سرمایهای مسکن کمتر میشود و بازار وارد دورهای از آرامش یا رکود نسبی میشود.
در مجموع، اگر بخواهم تنها یک برنده مستقیم و یک برنده پنهان انتخاب کنم، برنده مستقیم بخش نفت، گاز و پتروشیمی و برنده پنهان و شاید مهمتر برای آینده نظام بانکی، تجارت خارجی و محیط کسبوکار خواهند بود. زیرا درآمد نفتی میتواند رشد کوتاهمدت ایجاد کند، اما دسترسی به سرمایه، فناوری، تجارت و بازارهای جهانی چیزی است که میتواند مسیر توسعه بلندمدت اقتصاد ایران را تغییر دهد.
مشروح این گفتگو را اینجا بخوانید.
