آمارهای منتشرشده از سوی دفتر صنایع خودرو وزارت صمت حاکی از آن است که صنعت خودرو ایران در دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۵ یکی از ضعیفترین آغازهای خود را در سالهای اخیر تجربه کرده است. مجموع تولید انواع خودرو شامل سواری، وانت، کامیونت، کامیون، کشنده، مینیبوس، اتوبوس و خودروهای تجاری در فروردین و اردیبهشت امسال به ۸۹ هزار و ۷۰۶ دستگاه رسیده که نسبت به ۱۸۱ هزار و ۱۸۴ دستگاه مدت مشابه سال گذشته، کاهش حدود ۵۰.۵ درصدی را نشان میدهد. این افت همزمان با جنگ ۱۲روزه، اختلال در زنجیره تأمین، مشکلات لجستیکی و کاهش فعالیت برخی خطوط تولید اتفاق افتاده است.
تنها در اردیبهشتماه، مجموع تولید انواع خودرو به ۶۸ هزار و ۴۷۵ دستگاه رسید که نسبت به ۱۱۸ هزار و ۱۸۴ دستگاه اردیبهشت ۱۴۰۴، حدود ۴۲ درصد کاهش داشته است. تصویر کلی تولید در دو ماه نخست ۱۴۰۵ به شرح زیر است:
بخش تولید دو ماهه ۱۴۰۵ تغییر نسبت به ۱۴۰۴
کل انواع خودرو: ۸۹٬۷۰۶ دستگاه (۵۰.۵- درصد)
خودروهای سواری: ۷۸٬۷۵۹ دستگاه (۵۱- درصد)
وانت: ۷٬۹۸۸ دستگاه (۴۵- درصد)
کامیون، کامیونت و کشنده: ۲٬۴۴۳ دستگاه (۲۹- درصد)
مینیبوس و میدلباس: ۸۳ دستگاه (۲۱+ درصد)
اتوبوس: ۹۲ دستگاه (۲۸- درصد)
ون: ۱۴۱ دستگاه (۲۸- درصد)
در دو ماه نخست سال، بخش عمده تولید همچنان در اختیار سه خودروساز بزرگ و چند مونتاژکار خصوصی قرار دارد. رتبهبندی خودروسازان سواری در این مدت به شرح زیر است:
رتبه شرکت تولید دو ماهه تغییر نسبت به سال قبل
۱. ایرانخودرو: ۵۳٬۹۵۶ (۳۳- درصد)
۲. سایپا: ۱۴٬۴۱۳ (۶۹- درصد)
۳. کرمان موتور: ۲٬۲۵۶ (۷۵- درصد)
۴. مدیران خودرو: ۱٬۸۴۸ (۸۸- درصد)
۵. بهمن موتور: ۱٬۷۳۳ (۵۹- درصد)
۶. لوکانو: ۱٬۵۳۰ (تولید جدید)
۷. سیناموتور: ۱٬۲۴۹ (تولید جدید)
۸. آرین پارس موتور: ۶۵۲ (بدون تغییر محسوس)
۹. BAC: ۵۴۹ (۱۷- درصد)
۱۰. مانیان خودرو: ۲۹۸ (۳+ درصد)
۱۱. فردا موتورز: ۱۲۰ (۲- درصد)
۱۲. دیار خودرو: ۱۰۴ (۱۰۰+ درصد)
۱۳. ایلیا پارس: ۵۱ (۱۰۰٪+ درصد)
در بخش خودروهای تجاری نیز روند نزولی ادامه داشته است. آمار تولید در این بخش به شرح زیر است:
بخش تولید دو ماهه تغییر
کامیون، کامیونت و کشنده: ۲٬۴۴۳ (۲۹- درصد)
وانت: ۷٬۹۸۸ (۴۵- درصد)
اتوبوس: ۹۲ (۲۸- درصد)
مینیبوس و میدلباس: ۸۳ (۲۱+ درصد)
ون: ۱۴۱ (۲۸- درصد)
در میان تولیدکنندگان تجاری، ایرانخودرو دیزل با ۱٬۴۰۵ دستگاه بیشترین سهم را داشته و پس از آن گروه بهمن با ۴۸۸ دستگاه قرار گرفته است.
بررسی شرایط دو ماه نخست سال نشان میدهد که چند عامل اصلی در سقوط تولید خودرو مؤثر بودهاند:
۱. جنگ و اختلال زنجیره تأمین: بسیاری از قطعهسازان و تأمینکنندگان در هفتههای ابتدایی سال با مشکلات حملونقل، تأمین ارز و واردات قطعات مواجه شدند. این موضوع بهویژه بر مونتاژکاران خصوصی تأثیر شدیدی گذاشت.
۲. کاهش تولید مونتاژیها: شدیدترین افت مربوط به شرکتهای مونتاژکننده خودروهای چینی است. مدیران خودرو ۸۸ درصد، کرمان موتور ۷۵ درصد و فردا موتورز ۷۲ درصد افت تولید را ثبت کردهاند.
۳. افت تولید سایپا: سایپا با کاهش ۶۹ درصدی، بزرگترین افت را در میان خودروسازان بزرگ کشور تجربه کرده است.
۴. مقاومت نسبی ایرانخودرو: اگرچه ایرانخودرو نیز ۳۳ درصد افت تولید داشته، اما نسبت به سایر بازیگران وضعیت بهتری دارد و اکنون بیش از ۶۰ درصد کل تولید سواری کشور را در اختیار دارد.
دو ماه نخست ۱۴۰۵ برای صنعت خودرو ایران بسیار دشوار بوده است. مجموع تولید انواع خودرو به ۸۹ هزار و ۷۰۶ دستگاه رسیده که تقریباً نصف تولید مدت مشابه سال قبل است. در حالی که خودروسازان بزرگ همچنان ستون اصلی تولید کشور هستند، مونتاژکاران خصوصی بیشترین آسیب را از اختلالات زنجیره تأمین و شرایط اقتصادی دیدهاند. اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، دستیابی به اهداف تولید سالانه وزارت صمت با چالش جدی مواجه خواهد شد. آمار فعلی نشان میدهد که صنعت خودرو ایران هنوز در برابر شوکهای بیرونی، از جنگ و تحریم تا اختلالات لجستیکی، آسیبپذیری بالایی دارد و مسئله داخلیسازی واقعی قطعات همچنان حل نشده است.
لینک کوتاه: https://way2pay.ir/uen0
