دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه اعلام کرد که منتظر دریافت پاسخ به آخرین پیشنهادات کشورش برای توافقی به منظور پایان دادن به درگیری در منطقه است. به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در واشنگتن اظهار داشت: «امشب (جمعه شب/شنبه صبح) نامهای از ایران دریافت خواهم کرد، بنابراین خواهیم دید که اوضاع چگونه پیش میرود.»
از سوی دیگر، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز جمعه اعلام کرد که پاسخ این کشور به آخرین پیشنهاد رئیسجمهور ایالات متحده هنوز «در حال بررسی» است و زمان مشخصی برای آن تعیین نشده است. در همین راستا، آکسیوس در گزارشی ادعا کرده که قطر نقش کلیدی در میانجیگری بین دو طرف ایفا میکند. بر اساس این گزارش، میانجی قطری از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه در پشت صحنه فعالیت داشته است، در حالی که پاکستان از آن زمان به عنوان میانجی رسمی بین واشنگتن و تهران عمل کرده است. این وبگاه آمریکایی به نقل از مقامات خود افزود که کاخ سفید این کشور را به ویژه در مذاکرات با ایران مؤثر میداند.
در جزئیات دیگر، آکسیوس گزارش داد که قرار بود نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر پس از دیدار روز جمعه خود در واشنگتن با «جی. دی. ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، به دوحه بازگردند، اما به گفته یک منبع در این وبگاه خبری، مقصد خود را به میامی تغییر دادند. این منبع همچنین افزود که در میامی، آنها با شاهزاده «فیصل بن فرحان»، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، تماس تلفنی برقرار کردند تا در مورد تلاشهای میانجیگری گفتوگو کنند.
عصر شنبه، وزارت امور خارجه قطر در بیانیهای اعلام کرد که نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر با شاهزاده فیصل بن فرحان گفتوگوی تلفنی داشتهاند. طبق این بیانیه، این تماس شامل «بررسی روابط همکاری بین دو کشور و راههای حمایت و تقویت آنها، و بحث در مورد تحولات منطقه، به ویژه تحولات مربوط به آتشبس بین ایالات متحده و ایران، و تلاشها برای کاهش تنش به گونهای که به افزایش امنیت و ثبات در منطقه کمک کند» بود.
این بیانیه همچنین بیان کرد که نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر در جریان تماس با بن فرحان، «ضرورت پاسخگویی همه طرفها به تلاشهای میانجیگری مداوم را که راه را برای رسیدگی به ریشههای بحران از طریق روشهای مسالمتآمیز و گفتوگو باز میکند و منجر به دستیابی به توافقی پایدار میشود که از تشدید مجدد تنش جلوگیری میکند»، ابراز کردند.
در مورد گام بعدی، آکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داد که نشست میامی بر مسیری متمرکز بود که میتواند به تفاهمنامهای برای پایان دادن به جنگ منجر شود. این وبگاه خبری به نقل از یکی از منابع خود افزود که قطر، پاکستان، مصر، ترکیه و عربستان سعودی در تلاش برای دستیابی به توافق همکاری میکنند. طبق ادعای آکسیوس، میانجیگران از هر دو طرف میخواهند که تنشزدایی کنند و بر دستیابی به توافق تمرکز نمایند.
این در حالی است که پنجشنبه گذشته، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر در مصاحبهای با العربی الجدید اظهار داشتند که احتمال زیادی وجود دارد که ایالات متحده و ایران، علیرغم مواضع متفاوت و علنی خود، به یک راهحل دیپلماتیک دست یابند. آنها تأکید کردند که هرگونه توافق ایالات متحده و ایران باید منافع کشورهای منطقه و جهان را در نظر بگیرد و بار دیگر مخالفت کشورشان با استفاده از تنگه هرمز به عنوان ابزاری برای چانهزنی در هرگونه درگیری را تکرار کردند.
محمد بن عبدالرحمان آل ثانی همچنین تصریح کرد که فرمولی برای همزیستی ضروری است، فرمولی مبتنی بر احترام به حاکمیت، حسن همجواری و عدم دخالت در امنیت هیچ طرفی، و همزمان تأکید کرد که حاکمیت کشور قطر خط قرمزی است که هرگز به خطر نخواهد افتاد.
این گزارش آکسیوس در حالی منتشر شده که به گفته مقامات آمریکایی و منابع منطقهای که با کانال ۱۲ عبری صحبت کردند، طی دو هفته گذشته، قطر به عنوان بخشی از تلاشها برای دستیابی به توافقی که میتواند به مهار تشدید تنش و پایان دادن به جنگ کمک کند، به خط مقدم تلاشهای میانجیگری غیررسمی بین ایالات متحده و ایران بازگشته است. اگرچه پاکستان در حال حاضر میانجی رسمی است، اما منابع آگاه تأیید کردند که دوحه به برجستهترین و مؤثرترین کانال ارتباطی بین واشنگتن و تهران تبدیل شده است.
به گفته این منابع، قطر در گذشته در ایفای نقش میانجیگری مستقیم مردد بود، اما سرانجام پس از فشارهای دونالد ترامپ بر امیر قطر برای احیای تلاشهای میانجیگری، به این مسیر بازگشت. اطلاعات نشان میدهد که دوحه در تلاش برای پر کردن شکافها و ایجاد شرایط برای یک توافق بالقوه، به شبکه روابط خود با چهرههای بانفوذ در ایران، از جمله مقامات نزدیک به حلقههای تصمیمگیری درگیر در مذاکرات با ایالات متحده، تکیه میکند. این منابع همچنین توضیح دادند که قطر اقدامات خود را با پاکستان هماهنگ میکند، بدون اینکه از نقش رسمی خود فراتر رود، اما واشنگتن در حال حاضر معتقد است که مؤثرترین کانال برای ارتباط با تهران از طریق کانال غیررسمی قطر است.
