به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، در میان مجموعه کتابهایی که واقعه عاشورا را برای کودکان و نوجوانان روایت کردهاند، برخی آثار به جای بازگویی مستقیم وقایع، از زبان شعر و تصویر برای بیان این حادثه استفاده میکنند؛ زبانی که بیشتر از آنکه تاریخ را روایت کند، احساس و تخیل خواننده را درگیر میسازد. «یک دختر بیگوشواره» اثر شاهین رهنما با تصویرگری ملیحه احمدی، از جمله این آثار است؛ مجموعهای از شعرهای آیینی که هدف آن آشنا کردن نوجوانان امروز با بخشهایی از واقعه کربلا و شخصیتهای آن میباشد. این کتاب که در دسته ادبیات آیینی و شعر نوجوان قرار دارد، با شعرهایی چون «تکرار خورشید»، «تشنهتر»، «پرواز اول»، «شرم»، «دختر ماه» و «روی نیزه»، روایتی شاعرانه از صحنهها و شخصیتهای عاشورا ارائه میدهد. روایتهای کوتاه، تصویری و احساسی که بیشتر به فضای عاطفی و انسانی این واقعه پرداخته و جزئیات تاریخی را به حاشیه میرانند.
برای بسیاری از نوجوانان، آشنایی با واقعه عاشورا بیشتر از طریق مجالس سوگواری، نوحهها و روایتهای شفاهی شکل گرفته است. «یک دختر بیگوشواره» سعی دارد با استفاده از ظرفیت شعر، تصویری متفاوت از این واقعه ارائه دهد؛ تصویری که در آن، شخصیتها و صحنهها نه به صورت گزارش تاریخی، بلکه به شکل تصویرهای شاعرانه و احساسبرانگیز بازسازی میشوند. شاهین رهنما در این مجموعه از زبان ساده و آهنگین بهره برده و تلاش کرده است مفاهیم دشوار عاشورا را به زبانی نزدیکتر به ذهن نوجوانان بیان کند. در این میان، تصویرگریهای ملیحه احمدی نیز نقش مهمی در شکلگیری فضای کتاب ایفا کرده و به شعرها، رنگ و بوی بصری بخشیدهاند.
یکی از ویژگیهای کتاب، کوتاهی و ایجاز شعرهاست. شعرها در عین کوتاه بودن، سعی دارند بار معنایی و عاطفی خود را حفظ کنند. کنار هم قرار گرفتن واژهها فضایی را ایجاد میکند که برخی مخاطبان از آن به عنوان «روضهای مصور» یاد کردهاند؛ روضهای که نه با روایت طولانی، بلکه با چند سطر کوتاه، تصویری از واقعه را به خواننده ارائه میدهد. نمونهای از این نگاه را میتوان در شعر «شرم» مشاهده کرد؛ جایی که شاعر با چند عبارت کوتاه، تصویری از بازگشت اسب حضرت عباس (ع) ترسیم میکند: «مشک آب آفتاب هر دو خجالتزده اسب عمو بیسوار آمده». این نوع بیان، شعر را به فضایی نزدیک میکند که هم قابلیت خوانده شدن برای نوجوانان را دارد و هم میتواند مورد توجه مداحان نوجوان قرار گیرد.
نام کتاب «یک دختر بیگوشواره» برگرفته از یکی از بخشهای همین مجموعه است، اما فضای کلی اثر محدود به این عنوان نیست. هر شعر به گوشهای از واقعه عاشورا اشاره دارد و مخاطب را با شخصیتها و لحظههای مختلف این حادثه همراه میکند. از تشنگی و وداع گرفته تا شهادت و اسارت، شاعر تلاش کرده است هر بار از زاویهای متفاوت به واقعه نگاه کند و در عین حال، از زبان عاطفی و تصویری فاصله نگیرد.
یکی از نقاط قوت کتاب، همراهی شعرها با تصویرگریهای ملیحه احمدی است. تصویرها در این اثر، صرفاً نقش تزئینی ندارند، بلکه بخشی از روایت محسوب میشوند و به انتقال حس شعرها کمک میکنند. این ترکیب باعث شده کتاب علاوه بر نوجوانان، برای گروههای سنی پایینتر نیز جذابیت بصری داشته باشد و امکان برقراری ارتباط با محتوای آن آسانتر شود.
«یک دختر بیگوشواره» علاوه بر استقبال مخاطبان، در برخی رویدادهای ادبی نیز مورد توجه قرار گرفته است. این کتاب به عنوان اثر برگزیده بخش شعر کودک و نوجوان در سومین دوره کتاب سال عاشورا معرفی شد و همچنین در فهرست نامزدهای نهایی شانزدهمین دوره جایزه قلم زرین قرار گرفت. این موفقیتها نشان میدهد که اثر شاهین رهنما توانسته در حوزه شعر آیینی کودک و نوجوان جایگاهی قابل توجه پیدا کند.
«یک دختر بیگوشواره» را میتوان تلاشی برای بازخوانی عاشورا با زبان شعر دانست؛ زبانی که در آن، تصویر، احساس و موسیقی کلمات نقش مهمی در انتقال مفهوم دارند. شاهین رهنما در این مجموعه، به جای روایت مستقیم وقایع، مخاطب نوجوان را به تماشای صحنههایی کوتاه اما تأثیرگذار دعوت میکند؛ صحنههایی که از دل شعر عبور کرده و به خاطره و احساس تبدیل میشوند. «یک دختر بیگوشواره» سروده شاهین رهنما در ۲۴ صفحه از سوی انتشارات بهنشر منتشر شده است.
