باقر نظامی، مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و زیستگاههای مرتبط، در خصوص وضعیت هلیا، یوزپلنگ ماده میاندشت و تولههایش، اظهار داشت: این موضوع از حساسیت بالایی برخوردار است و باید با دقت به آن پرداخته شود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، وی افزود: هلیا سومین زایمان خود را تجربه کرده و در زایمانهای قبلی، هر بار دو توله به دنیا آورده است. احتمال میرود که این زایمان در خردادماه ۱۴۰۴ در منطقه میاندشت اتفاق افتاده و با توجه به وضعیت ظاهری و اندازه تولهها، آنها اکنون تقریباً یکساله هستند.
نظامی ادامه داد: این پنج توله در طول یک سال گذشته در منطقه میاندشت خراسان شمالی در سلامت کامل بوده و بهطور مرتب مشاهده میشدند. آخرین ثبت مشاهده آنها در تاریخ ۱۵ اردیبهشت امسال در بخش جنوبی میاندشت و در محدوده حفاظتگاه مشارکتی یوزکنام انجام شده است.
وی همچنین گفت: با توجه به اینکه تولهها وارد سال دوم زندگی خود میشوند، رفتار طبیعی یوزها تغییر میکند. یوز مادر در این دوره تولهها را برای یادگیری مسیرها، زیستگاه و مهارتهای بقا به مناطق مختلف جابهجا میکند و ممکن است از محدوده اولیه خارج شوند.
مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با اشاره به شرایط منطقه، بیان کرد: یوزکنام جزو مناطق تحت مدیریت رسمی سازمان حفاظت محیط زیست نیست و گروههای مردمی و انجمن صنفی قرقهای خصوصی بهصورت داوطلبانه در این منطقه با وسعت بیش از ۴۰۰ هزار هکتار فعالیتهای حفاظتی انجام میدهند.
وی افزود: این منطقه با وجود ارزش بالای زیستگاهی، با چالشهای زیادی نظیر حضور دام، شتر، شکارچی، جاده، معدن و فعالیتهای کشاورزی مواجه است. هنوز نمیتوان با قطعیت درباره مرگ دو توله صحبت کرد.
نظامی در خصوص احتمال از دست رفتن دو توله هلیا گفت: یوزها حیواناتی با رفتارهای پیچیده هستند و نمیتوانیم بهطور قطع اعلام کنیم که این دو توله از بین رفتهاند. در آخرین مشاهده، سه توله همراه هلیا دیده شدند و یکی از تولهها آثار خون روی سینه داشت که نشان میداد بهتازگی شکاری انجام دادهاند و پس از تغذیه در حال استراحت بودند.
وی ادامه داد: بعید نیست که دو توله دیگر در نقطهای دیگر پنهان شده باشند یا بر روی لاشه شکار باقی مانده باشند. اگر در مشاهدههای بعدی نیز هلیا فقط با سه توله دیده شود، در آن زمان میتوان با احتمال بالا درباره از دست رفتن دو توله صحبت کرد.
مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی تأکید کرد: ما در زمینه زادآوری یوزها موفقیتهایی داشتهایم، اما در زمینه نگهداری و جلوگیری از مرگ و میر آنها با چالشهای جدی مواجه هستیم.
وی افزود: مهمترین مشکل یوزها جابهجایی زیاد بین زیستگاههاست. این جابهجاییها باعث میشود یوزها در مناطق آزاد با تهدیدهایی نظیر سگهای گله، جادهها، شکارچیان و برخی تعارضات انسانی مواجه شوند، بنابراین ضرورت همکاری دستگاههای مختلف برای نجات یوز وجود دارد.
نظامی با اشاره به نقش دستگاههای دیگر در حفاظت از یوزها اظهار کرد: حفاظت از یوز یک موضوع بین دستگاهی است و سازمان حفاظت محیط زیست به تنهایی نمیتواند همه مشکلات را حل کند. موضوعاتی مانند ایمنسازی جادهها، همکاری منابع طبیعی، امور عشایری و مدیریت فعالیتهای معدنی نیازمند همراهی سایر دستگاههاست.
وی افزود: در سالهای گذشته، تلفات جادهای یکی از عوامل مهم کاهش جمعیت یوزها بوده و برای کاهش این تهدید، جلسات متعددی با وزارت راه برگزار شده و ابلاغهایی برای تکمیل فنسکشی مسیرهای خطرناک انجام شده است.
نظامی خاطرنشان کرد: در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در تمام زیستگاههای یوز از ظرفیت همیاران و جوامع محلی برای حفاظت استفاده خواهد شد و حفاظت مشارکتی در یوزکنام نیز نقش مهمی در پایش و مراقبت از این زیستگاه دارد.
مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی افزود: یوزپلنگ در تولیدمثل حیوان موفقی نشان داده، اما مسأله اصلی ما جلوگیری از مرگ و میر و حفظ تولههایی است که متولد میشوند.
