به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، واژه «انقراض» همواره به یادآور یکی از ترسناکترین وقایع تاریخ زمین است؛ رویدادی که میتواند ساختار حیات را بهطور گسترده تغییر دهد. در حال حاضر، بسیاری از دانشمندان هشدار میدهند که تنوع زیستی جهان با بحرانی بیسابقه مواجه است. هرچند هنوز در مورد اینکه آیا زمین بهطور رسمی وارد «ششمین انقراض بزرگ» شده یا خیر، توافق کامل وجود ندارد، اما شواهد نشان میدهد که نرخ نابودی گونهها در بسیاری از مناطق جهان بهمراتب بالاتر از روند طبیعی است و اکوسیستمهای مختلف تحت فشار فزایندهای قرار دارند.
پژوهشهای جدید و گزارشهای بینالمللی، از جمله ارزیابیهای «پلتفرم بیندولتی تنوع زیستی و خدمات اکوسیستمی» (IPBES)، نشان میدهند که تخریب زیستگاهها، تغییر کاربری اراضی، بهرهبرداری بیش از حد از منابع طبیعی، آلودگی و تغییرات اقلیمی، مهمترین عوامل کاهش تنوع زیستی به شمار میروند. دانشمندان بر این باورند که گرمایش جهانی ناشی از فعالیتهای انسانی نهتنها زیستگاه بسیاری از گونهها را تغییر میدهد، بلکه میتواند توان سازگاری آنها را نیز به چالش بکشد.
برای درک بهتر ابعاد این بحران، پژوهشگران به گذشته زمین نگاهی میاندازند. بزرگترین انقراض تاریخ، موسوم به «انقراض پرمین»، حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش اتفاق افتاد و بر اساس برآوردها، نزدیک به ۹۰ درصد گونههای دریایی و بخش بزرگی از حیات خشکی را از بین برد. شواهد زمینشناسی نشان میدهد که فورانهای عظیم آتشفشانی در منطقهای که امروزه با نام «تلههای سیبری» شناخته میشود، حجم زیادی از گازهای گلخانهای را به جو وارد کردند. این فرآیند موجب افزایش دمای زمین، اسیدیتر شدن اقیانوسها و برهم خوردن تعادل زیستبومها شد؛ مجموعهای از عواملی که در نهایت به یکی از مرگبارترین رویدادهای زیستی تاریخ منجر گردید.
امروزه نیز دانشمندان با بررسی این رویدادهای باستانی تلاش میکنند تا دریابند تغییرات اقلیمی تا چه اندازه میتواند بر سرنوشت حیات روی زمین تأثیر بگذارد. هرچند شرایط کنونی با انقراضهای گذشته یکسان نیست، اما بسیاری از پژوهشها هشدار میدهند که ادامه روند فعلی میتواند به کاهش گسترده تنوع زیستی در دهههای آینده منجر شود. به همین دلیل، حفاظت از زیستگاهها، کاهش انتشار گازهای گلخانهای و مدیریت پایدار منابع طبیعی بیش از هر زمان دیگری بهعنوان راهکارهای کلیدی برای جلوگیری از تشدید این بحران مطرح هستند.
